ภาวะหมดไฟ อาการตามนิยามขององค์การอนามัยโลกมี 3 ด้าน: รู้สึกหมดพลัง อ่อนล้า รู้สึกเหินห่าง ไม่อยากทำงาน หรือมองงานในแง่ลบ และประสิทธิภาพการทำงานลดลง เกิดจากความเครียดเรื้อรังในงานที่จัดการไม่ได้ ไม่ใช่ความอ่อนแอส่วนตัว
ภาวะหมดไฟกับภาวะซึมเศร้ามีอาการคล้ายกันบางส่วน ถ้ารู้สึกเศร้าหมดหวังในทุกเรื่องของชีวิต หรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง ควรขอความช่วยเหลือทันที โทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง
สรุปสั้น ๆ
- 3 ด้าน: หมดพลัง · เหินห่างจากงาน · ประสิทธิภาพลด
- สาเหตุ: ความเครียดเรื้อรังจากงาน
- ฟื้นตัว: พักจริง ขีดเส้นเวลางาน คุยกับหัวหน้า หาคนคุย
- เศร้าทุกเรื่อง คิดทำร้ายตัวเอง = โทร 1323
เช็กลิสต์สัญญาณเตือน (เบื้องต้น)
- ตื่นมาแล้วรู้สึกหมดแรงตั้งแต่ยังไม่เริ่มงาน
- หงุดหงิดง่าย ไม่อยากเจอเพื่อนร่วมงานหรือลูกค้า
- รู้สึกว่างานไม่มีความหมาย ทำไปก็เท่านั้น
- สมาธิสั้น ทำงานผิดพลาดบ่อยขึ้น
- นอนไม่หลับ ปวดหัว ปวดท้อง โดยไม่มีสาเหตุทางกาย
- ใช้แอลกอฮอล์ ของหวาน หรือการช้อปปิ้งเพื่อหนีความเครียด
เคล็ดลับ
ถ้ามีหลายข้อติดต่อกันหลายสัปดาห์ ควรหยุดทบทวนภาระงานและขอความช่วยเหลือ เช็กลิสต์นี้ใช้สังเกตตัวเอง ไม่ใช่การวินิจฉัย
หมดไฟ vs ซึมเศร้า
| ลักษณะ | ภาวะหมดไฟ | ภาวะซึมเศร้า |
|---|---|---|
| ขอบเขต | ผูกกับงานเป็นหลัก | กระทบทุกด้านของชีวิต |
| วันหยุด | มักรู้สึกดีขึ้นบ้าง | ไม่ค่อยดีขึ้น |
| ความสุขในสิ่งที่เคยชอบ | ยังพอมี | มักหายไป |
| ความคิดทำร้ายตัวเอง | ไม่ใช่ลักษณะเด่น | อาจมี ต้องรีบขอความช่วยเหลือ |
เคล็ดลับ
สองภาวะเกิดร่วมกันได้ และหมดไฟที่ปล่อยไว้นานอาจนำไปสู่ซึมเศร้า
วิธีฟื้นตัว
- พักจริง: ลางาน ปิดแจ้งเตือนงานนอกเวลา
- ขีดเส้นเวลาเริ่มและเลิกงานให้ชัด
- คุยกับหัวหน้าเรื่องภาระงาน ลำดับความสำคัญ และสิ่งที่ตัดออกได้
- กลับมาดูแลพื้นฐาน: นอน กินข้าวตรงเวลา ขยับร่างกาย
- หาคนคุยที่ไว้ใจ เพื่อน ครอบครัว หรือผู้เชี่ยวชาญ
- ทำกิจกรรมที่ไม่เกี่ยวกับงานและไม่ต้องเก่ง
ช่องทางขอความช่วยเหลือ
- สายด่วนสุขภาพจิต 1323 (24 ชั่วโมง)
- แอปและบริการปรึกษาสุขภาพจิตของกรมสุขภาพจิต
- จิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาในโรงพยาบาลตามสิทธิ์
- โปรแกรมช่วยเหลือพนักงาน (EAP) ถ้าบริษัทมี
คำถามที่พบบ่อย
ภาวะหมดไฟมีอาการอย่างไร
หมดพลัง อ่อนล้า รู้สึกเหินห่างจากงาน และประสิทธิภาพการทำงานลดลง
หมดไฟกับซึมเศร้าต่างกันอย่างไร
หมดไฟผูกกับงานเป็นหลัก ซึมเศร้ากระทบทุกด้านของชีวิต และอาจมีความคิดทำร้ายตัวเอง
หมดไฟควรลาออกไหม
ไม่จำเป็นเสมอไป ลองปรับภาระงานและพักก่อน แล้วค่อยตัดสินใจเมื่อใจสงบขึ้น
ปรึกษาเรื่องสุขภาพจิตได้ที่ไหน
สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ตลอด 24 ชั่วโมง หรือจิตแพทย์และนักจิตวิทยาในโรงพยาบาล
อ่านต่อ / ใช้ต่อ
คลายเครียด วิตกกังวล · นอนไม่หลับ · ออกกำลังกายที่บ้าน
✍️ เรียบเรียงโดยทีมงาน maneedee · อ้างอิง: องค์การอนามัยโลก (ICD-11: Burn-out) · กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข · เช็กลิสต์ในบทความไม่ใช่แบบประเมินทางการแพทย์ · ข้อมูลสุขภาพทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์ หากมีอาการควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
ภาพปก: Yan Krukau / Pexels
