โรคซึมเศร้า เป็นโรคทางจิตเวชที่พบบ่อยและ รักษาได้ ไม่ใช่ความอ่อนแอหรือความผิดของใคร ถ้าคุณหรือคนใกล้ตัวกำลังเผชิญกับมัน บทความนี้รวม 10 คำแนะนำที่ช่วยให้รับมือได้ดีขึ้น พร้อมช่องทางขอความช่วยเหลือที่ใช้ได้ทันที
สรุปสั้น ๆ
- โรคซึมเศร้ารักษาได้ด้วยยา การบำบัด หรือทั้งสองอย่าง
- ขอความช่วยเหลือเร็วช่วยให้ดีขึ้นเร็ว
- กินยาต่อเนื่อง ไม่หยุดเองแม้รู้สึกดีขึ้น
- นอน กิน ขยับร่างกาย ช่วยเสริมการรักษา
- สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรี 24 ชั่วโมง
อาการแบบไหนอาจเป็นโรคซึมเศร้า
ถ้ามีอาการเหล่านี้หลายข้อ เกือบทุกวันนานเกิน 2 สัปดาห์ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
- เศร้า หดหู่ หรือหงุดหงิดง่าย
- เบื่อหน่าย ไม่สนุกกับสิ่งที่เคยชอบ
- นอนไม่หลับหรือนอนมากเกินไป
- เบื่ออาหารหรือกินมากขึ้น น้ำหนักเปลี่ยน
- อ่อนเพลีย ไม่มีแรง สมาธิลดลง
- รู้สึกไร้ค่า โทษตัวเอง
- คิดเรื่องความตายหรือทำร้ายตัวเอง
ทดลองประเมินเบื้องต้นได้ที่แบบคัดกรองของกรมสุขภาพจิต แต่การวินิจฉัยต้องทำโดยแพทย์
10 วิธีรับมือกับโรคซึมเศร้า
- ยอมรับว่าป่วย – โรคซึมเศร้าเป็นเรื่องของสารเคมีในสมองและปัจจัยหลายอย่าง ไม่ใช่ความอ่อนแอ
- บอกคนที่ไว้ใจ – ครอบครัว เพื่อน หรือคนที่คุณสบายใจ
- พบจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยา – เพื่อวินิจฉัยและวางแผนรักษา ใช้สิทธิบัตรทองหรือประกันสังคมได้
- กินยาตามแพทย์สั่งให้ต่อเนื่อง – ยามักเริ่มเห็นผลใน 2–4 สัปดาห์ ห้ามหยุดยาเองแม้รู้สึกดีขึ้น
- นอนและตื่นเป็นเวลา
- ขยับร่างกายทุกวัน – แม้แค่เดิน 10–15 นาทีก็ช่วยได้
- กินอาหารให้ครบ เลี่ยงแอลกอฮอล์และสารเสพติด – ทำให้อาการแย่ลงและตีกับยา
- ตั้งเป้าหมายเล็ก ๆ ในแต่ละวัน – เช่น อาบน้ำ ออกไปรับแดด
- อย่าโทษตัวเอง – วันที่แย่ไม่ได้แปลว่าการรักษาล้มเหลว
- อย่ายอมแพ้ – ส่วนใหญ่อาการดีขึ้นมากเมื่อได้รับการรักษาที่เหมาะสม
ถ้าคนใกล้ตัวเป็นโรคซึมเศร้า ช่วยอย่างไร
- ฟังโดยไม่ตัดสิน ไม่ต้องรีบให้คำแนะนำ
- เลี่ยงประโยค "สู้ ๆ นะ" "คิดมากไปเอง" ใช้ "เราอยู่ตรงนี้นะ" แทน
- ชวนไปพบแพทย์ และอาสาไปเป็นเพื่อน
- สังเกตสัญญาณเสี่ยง เช่น พูดถึงความตาย แจกของรัก เก็บยาไว้เยอะ
- ดูแลใจตัวเองด้วย
ช่องทางขอความช่วยเหลือ
นอกจากนี้ยังพูดคุยกับผู้ให้คำปรึกษาได้ที่ สมาคมสะมาริตันส์แห่งประเทศไทย โทร 02-113-6789 และโรงพยาบาลรัฐทุกแห่งมีคลินิกจิตเวชหรือคลินิกสุขภาพจิต
ถ้ามีความคิดทำร้ายตัวเอง ขอความช่วยเหลือทันที
โทร สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรี 24 ชั่วโมง · กรณีฉุกเฉินโทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินโรงพยาบาลใกล้บ้าน · อยู่กับคนที่ไว้ใจ อย่าอยู่คนเดียว
ข้อมูลนี้ไม่ใช้แทนคำแนะนำของแพทย์
บทความนี้เป็นข้อมูลความรู้ทั่วไป หากมีอาการผิดปกติ มีโรคประจำตัว ตั้งครรภ์ หรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ · ฉุกเฉินโทร 1669
คำถามที่พบบ่อย
โรคซึมเศร้ารักษาหายไหม?
รักษาได้ ผู้ป่วยส่วนใหญ่อาการดีขึ้นมากด้วยยาและ/หรือการบำบัด บางคนต้องกินยาต่อเนื่องระยะหนึ่งเพื่อป้องกันการกลับเป็นซ้ำ
ยาต้านซึมเศร้าติดไหม?
ยาต้านซึมเศร้าไม่ทำให้ติดแบบสารเสพติด แต่ไม่ควรหยุดเองทันที ควรให้แพทย์ปรับลดทีละน้อย
ปรึกษา 1323 เสียเงินไหม?
ไม่เสียค่าบริการ โทรได้ตลอด 24 ชั่วโมง ทั่วประเทศ
อ่านต่อ
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม: กรมสุขภาพจิต · สายด่วนสุขภาพจิต 1323 · WHO – Depressive disorder
ภาพปก: Arif Syuhada / Pexels
