อาการ เจ็บคอ พบบ่อยมาก ทั้งจากหวัด ฝุ่น PM 2.5 หรือใช้เสียงมาก คำถามที่ตามมาเสมอคือ "เจ็บคอ กินยาอะไร" ถึงจะหายไว คำตอบคือต้องดูสาเหตุก่อน เพราะเจ็บคอส่วนใหญ่ ไม่ต้องใช้ยาปฏิชีวนะ
สรุปสั้น ๆ
- เจ็บคอส่วนใหญ่ (ราว 70–80%) เกิดจากไวรัส หายเองใน 5–7 วัน
- ไวรัสไม่ต้องใช้ยาปฏิชีวนะ เน้นบรรเทาอาการ
- สงสัยแบคทีเรีย (ไข้สูง ต่อมทอนซิลมีหนอง ไม่ไอ) ควรพบแพทย์
- ยาที่ช่วยได้: พาราเซตามอล ยาอม ยาพ่นคอ
- กลืนน้ำลายไม่ได้ หายใจลำบาก ต้องพบแพทย์ทันที
เช็กสาเหตุ: เจ็บคอแบบไหนต้องใช้ยาอะไร

| จากไวรัส (พบบ่อย) | จากแบคทีเรีย | |
|---|---|---|
| อาการร่วม | ไอ น้ำมูก เสียงแหบ ตาแดง | ไข้สูง เจ็บคอมาก กลืนลำบาก ต่อมทอนซิลบวมมีหนอง มักไม่ไอ |
| การรักษา | บรรเทาอาการ พักผ่อน ดื่มน้ำ | พบแพทย์ อาจต้องใช้ยาปฏิชีวนะ |
| ยาปฏิชีวนะ | ไม่ช่วย และเสี่ยงเชื้อดื้อยา | ใช้ตามแพทย์สั่ง กินให้ครบ |
อย่าซื้อยาปฏิชีวนะกินเอง
ยาปฏิชีวนะ (ที่มักเรียกผิดว่า "ยาแก้อักเสบ") ไม่ช่วยเจ็บคอจากไวรัส และการใช้พร่ำเพรื่อทำให้เกิด เชื้อดื้อยา ควรใช้เมื่อแพทย์ประเมินแล้วเท่านั้น
ยาแก้เจ็บคอที่ใช้บรรเทาอาการ

- พาราเซตามอล – ลดปวดและไข้ ใช้ตามขนาดบนฉลาก ไม่เกินขนาดที่กำหนดต่อวัน
- ยาอมแก้เจ็บคอ – ช่วยให้ชุ่มคอ ลดระคายเคือง มีทั้งแบบสมุนไพรและชนิดมียาชาเฉพาะที่
- ยาพ่นคอ – บางชนิดมีสารสกัดธรรมชาติ เช่น โพรโพลิส ช่วยให้ชุ่มคอ (หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ยังจำกัด)
- ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs เช่น ไอบูโพรเฟน – ช่วยได้ แต่ไม่เหมาะกับผู้เป็นโรคกระเพาะ โรคไต หรือไข้เลือดออก ควรถามเภสัชกร
วิธีแก้เจ็บคอด้วยตัวเอง
- กลั้วคอด้วยน้ำเกลืออุ่น ช่วยลดบวมและทำความสะอาดลำคอ
- น้ำอุ่นผสมน้ำผึ้งมะนาว ช่วยให้ชุ่มคอ (ห้ามให้น้ำผึ้งเด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี)
- จิบน้ำบ่อย ๆ ไม่ให้คอแห้ง
- พักเสียง และงดบุหรี่ แอลกอฮอล์
- ช่วงฝุ่นสูง ใส่หน้ากาก N95 และใช้เครื่องฟอกอากาศ
เมื่อไรควรไปพบแพทย์

- ไข้สูงเกิน 38.5°C หรือดูแลเอง 2–3 วันแล้วไม่ดีขึ้น
- เจ็บคอนานเกิน 1 สัปดาห์
- กลืนน้ำลายไม่ได้ น้ำลายไหล อ้าปากลำบาก
- หายใจลำบาก หรือมีเสียงหายใจดัง
- มีผื่น ปวดข้อ หรือคอบวมข้างเดียว
ข้อมูลนี้ไม่ใช้แทนคำแนะนำของแพทย์
บทความนี้เป็นข้อมูลความรู้ทั่วไป หากมีอาการผิดปกติ มีโรคประจำตัว ตั้งครรภ์ หรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ · ฉุกเฉินโทร 1669
คำถามที่พบบ่อย
เจ็บคอต้องกินยาแก้อักเสบไหม?
ส่วนใหญ่ไม่ต้อง เพราะเกิดจากไวรัส ยาปฏิชีวนะไม่ช่วยและทำให้เชื้อดื้อยา ควรใช้เมื่อแพทย์ประเมินว่าเป็นเชื้อแบคทีเรีย
เจ็บคอกี่วันหาย?
เจ็บคอจากไวรัสมักดีขึ้นใน 5–7 วัน ถ้าเกิน 1 สัปดาห์หรือแย่ลงควรพบแพทย์
เจ็บคอกินน้ำเย็นได้ไหม?
ได้ ถ้าดื่มแล้วรู้สึกสบายคอ ทั้งน้ำอุ่นและน้ำเย็นช่วยให้ชุ่มคอ สิ่งสำคัญคือดื่มให้พอ
อ่านต่อ
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม: NHS – Sore throat · กระทรวงสาธารณสุข – การใช้ยาอย่างสมเหตุผล (RDU)




