ตะคริว ตอนกลางคืนคือกล้ามเนื้อ (มักเป็นน่องหรือฝ่าเท้า) หดเกร็งแข็งและเจ็บขึ้นมาทันที อยู่ไม่กี่วินาทีถึงหลายนาที วิธีแก้ทันทีคือยืดกล้ามเนื้อที่เป็นตะคริว เช่น เหยียดขาตรงแล้วดึงปลายเท้าเข้าหาตัว หรือลุกยืนกดส้นเท้าลงพื้น แล้วนวดเบา ๆ
ตะคริวส่วนใหญ่ไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด พบมากขึ้นตามอายุ ในหญิงตั้งครรภ์ หลังใช้กล้ามเนื้อหนัก และนั่งนานไม่ค่อยขยับ การยืดน่องก่อนนอนช่วยลดความถี่ได้ในหลายคน
สรุปสั้น ๆ
- แก้ทันที: เหยียดขา ดึงปลายเท้าเข้าหาตัว นวดเบา ๆ
- ป้องกัน: ยืดน่องก่อนนอน 3 × 30 วินาที
- ดื่มน้ำพอ ขยับร่างกายระหว่างวัน
- ขาบวมแดงร้อนข้างเดียว อ่อนแรง ชา หรือเป็นถี่มาก = พบแพทย์
แก้ตะคริวทันที
- เหยียดขาข้างที่เป็นตรง ดึงปลายเท้าเข้าหาตัวด้วยมือหรือผ้าขนหนู
- หรือลุกยืน ลงน้ำหนักที่ขาข้างนั้น กดส้นเท้าติดพื้น
- นวดกล้ามเนื้อเบา ๆ
- ประคบอุ่นหลังตะคริวหายเพื่อคลายกล้ามเนื้อที่ยังตึง
ท่ายืดน่องก่อนนอน

| ท่า | วิธีทำ | เวลา |
|---|---|---|
| ดันผนัง | ยืนหันหน้าเข้าผนัง ขาหลังเหยียดตรง ส้นเท้าติดพื้น โน้มตัวไปหน้า | 30 วินาที × 3 ข้างละ |
| ยืดน่องนั่ง | นั่งเหยียดขา ใช้ผ้าคล้องฝ่าเท้า ดึงปลายเท้าเข้าหาตัว | 30 วินาที × 3 ข้างละ |
| ยืนบนขั้นบันได | ยืนให้ส้นเท้ายื่นออกจากขอบขั้น ค่อย ๆ ลดส้นเท้าลง จับราว | 20–30 วินาที × 3 |
ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง

- อายุมากขึ้น
- ตั้งครรภ์
- ใช้กล้ามเนื้อหนัก หรือนั่ง ยืนนานไม่เปลี่ยนท่า
- ร่างกายขาดน้ำ (คำนวณปริมาณน้ำพื้นฐานในเครื่องมือด้านล่าง)
- โรคบางอย่าง เช่น เบาหวาน โรคไต ไทรอยด์ โรคหลอดเลือดส่วนปลาย
- ยาบางชนิด เช่น ยาขับปัสสาวะ (อย่าหยุดยาเอง ให้ปรึกษาแพทย์)
ควรพบแพทย์เมื่อ
- ขาบวม แดง ร้อน กดเจ็บข้างเดียว (อาจเป็นลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ)
- กล้ามเนื้ออ่อนแรง ชา หรือกล้ามเนื้อลีบ
- ตะคริวถี่มากจนรบกวนการนอนทุกคืน
- ปวดน่องเวลาเดินแล้วหายเมื่อหยุดพัก
- เริ่มเป็นหลังเปลี่ยนยา
คำถามที่พบบ่อย
ตะคริวตอนกลางคืนเกิดจากอะไร
ส่วนใหญ่ไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด พบมากในผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ หลังใช้กล้ามเนื้อหนัก และนั่งนาน บางรายเกี่ยวกับโรคหรือยา
เป็นตะคริวทำอย่างไรให้หายเร็ว
เหยียดขาตรง ดึงปลายเท้าเข้าหาตัว หรือยืนกดส้นเท้าลงพื้น แล้วนวดเบา ๆ
ป้องกันตะคริวอย่างไร
ยืดน่องก่อนนอน ดื่มน้ำให้พอ และขยับร่างกายระหว่างวัน
ตะคริวบ่อยต้องกินแร่ธาตุเสริมไหม
ไม่ควรกินเอง ควรให้แพทย์ประเมินหาสาเหตุก่อน
อ่านต่อ / ใช้ต่อ
✍️ เรียบเรียงโดยทีมงาน maneedee · อ้างอิง: กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข · American Academy of Family Physicians (Nocturnal leg cramps) · ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย · ข้อมูลสุขภาพทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์ หากมีอาการควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
ภาพปก: Kindel Media / Pexels




