อาหารเป็นพิษ อาการที่พบบ่อยคือคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ท้องเสีย อาจมีไข้ มักเริ่มภายในไม่กี่ชั่วโมงถึง 1–2 วันหลังกินอาหารที่ปนเปื้อน สิ่งสำคัญที่สุดคือป้องกันขาดน้ำด้วยการจิบผงเกลือแร่ ORS (ชนิดสำหรับท้องเสีย ไม่ใช่เครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับนักกีฬา) ทีละน้อยแต่บ่อย
ไม่ควรกินยาหยุดถ่ายเองโดยเฉพาะถ้ามีไข้หรือถ่ายเป็นมูกเลือด ถ้ามีอาการขาดน้ำรุนแรง อาเจียนจนดื่มไม่ได้ หรือเป็นเด็กเล็กและผู้สูงอายุ ควรพบแพทย์
สรุปสั้น ๆ
- อาการ: คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ถ่ายเหลว อาจมีไข้
- จิบ ORS ทีละน้อยแต่บ่อย ผสมตามฉลากเป๊ะ ๆ
- กินอาหารอ่อน ข้าวต้ม โจ๊ก เมื่อเริ่มกินได้
- ถ่ายมูกเลือด ไข้สูง ซึม ปัสสาวะน้อยมาก = พบแพทย์
ดื่มเกลือแร่ ORS ให้ถูก
- ผสมผงเกลือแร่กับน้ำสะอาดตามปริมาณบนซองพอดี ไม่เข้มหรือจางเกิน
- จิบทีละน้อย ทุก 1–2 นาที ถ้าคลื่นไส้
- ดื่มทดแทนหลังถ่ายเหลวหรืออาเจียนแต่ละครั้ง
- ผสมแล้วใช้ให้หมดภายใน 24 ชั่วโมง
- ไม่ใช้น้ำอัดลมหรือเครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับนักกีฬาแทน เพราะน้ำตาลสูงอาจทำให้ถ่ายมากขึ้น
เคล็ดลับ
ปริมาณน้ำพื้นฐานต่อวันคำนวณได้ในเครื่องมือด้านล่าง เวลาท้องเสียต้องดื่มทดแทนเพิ่มจากนี้
กินอะไรได้ ควรเลี่ยงอะไร
| กินได้ | ควรเลี่ยงชั่วคราว |
|---|---|
| ข้าวต้ม โจ๊ก ซุปใส | อาหารมัน ทอด รสจัด |
| กล้วยน้ำว้าสุก | นมวัว (บางคนย่อยแล็กโทสได้ไม่ดีชั่วคราว) |
| ขนมปังกรอบ แครกเกอร์ | แอลกอฮอล์ กาแฟ |
| ไข่ต้ม ปลานึ่ง | ผลไม้ดิบหรือน้ำผลไม้หวานจัด |
สัญญาณที่ต้องไปโรงพยาบาล
- ถ่ายเป็นมูกเลือด หรือไข้สูง
- อาเจียนจนดื่มอะไรไม่ได้
- ปากแห้งมาก ปัสสาวะน้อยหรือไม่ปัสสาวะเกิน 6–8 ชม. หน้ามืดเมื่อลุกยืน
- ซึม สับสน
- ปวดท้องรุนแรงตลอดเวลา
- เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ หรือผู้มีโรคประจำตัว
- ท้องเสียนานเกิน 2–3 วันไม่ดีขึ้น
เคล็ดลับ
ฉุกเฉินโทร 1669
ป้องกันอาหารเป็นพิษ
- กินอาหารปรุงสุกใหม่ ร้อน ๆ
- ใช้ช้อนกลาง ล้างมือก่อนกินและหลังเข้าห้องน้ำ
- แยกเขียงอาหารดิบกับอาหารสุก
- ไม่ทิ้งอาหารไว้ที่อุณหภูมิห้องเกิน 2 ชั่วโมง
- ระวังอาหารทะเลดิบ ยำ และน้ำแข็งที่ไม่สะอาด
คำถามที่พบบ่อย
อาหารเป็นพิษอาการเป็นอย่างไร
คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ท้องเสีย อาจมีไข้ หลังกินอาหารที่ปนเปื้อน
อาหารเป็นพิษควรดื่มอะไร
ผงเกลือแร่ ORS สำหรับท้องเสีย ผสมตามฉลากและจิบทีละน้อยแต่บ่อย
กินยาหยุดถ่ายได้ไหม
ไม่ควรกินเอง โดยเฉพาะถ้ามีไข้หรือถ่ายเป็นมูกเลือด ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
อาหารเป็นพิษกี่วันหาย
ส่วนใหญ่ดีขึ้นใน 1–3 วัน ถ้าไม่ดีขึ้นหรือมีสัญญาณอันตรายควรพบแพทย์
อ่านต่อ / ใช้ต่อ
ดื่มน้ำวันละเท่าไร · ลำไส้แปรปรวน IBS · ลูกเป็นไข้ ดูแลอย่างไร
✍️ เรียบเรียงโดยทีมงาน maneedee · อ้างอิง: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข · กรมอนามัย (กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ) · องค์การอนามัยโลก (WHO ORS) · ข้อมูลสุขภาพทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์ หากมีอาการควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
ภาพปก: Sora Shimazaki / Pexels
