โรคกระเพาะอักเสบ เกิดจากเยื่อบุกระเพาะอาหารอักเสบ ทำให้ปวดท้อง จุกเสียด แน่นท้อง พบบ่อยในคนทำงานที่กินไม่เป็นเวลา แต่หลายคนไม่รู้ว่า ยาแก้ปวดบางชนิดและเชื้อแบคทีเรีย ก็เป็นสาเหตุสำคัญ บทความนี้สรุปอาการ สาเหตุ วิธีรักษา และวิธีดูแลตัวเอง
สรุปสั้น ๆ
- อาการหลัก: ปวดจุกลิ้นปี่ แน่นท้อง ท้องอืด คลื่นไส้
- สาเหตุสำคัญ: เชื้อ H. pylori และยาแก้ปวด NSAIDs
- รักษาด้วยยาลดการหลั่งกรด ยาลดกรด และกำจัดเชื้อถ้าพบ
- กินให้เป็นเวลา เลี่ยงเหล้า บุหรี่ และยาแก้ปวดโดยไม่จำเป็น
- ถ่ายดำ อาเจียนเป็นเลือด ต้องไปโรงพยาบาลทันที
อาการของโรคกระเพาะอักเสบ
- ปวดแสบ ปวดจุกบริเวณลิ้นปี่ มักเป็น ๆ หาย ๆ
- ท้องอืด ท้องเฟ้อ เรอบ่อย
- แน่นอึดอัด อิ่มเร็ว
- คลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร
สัญญาณอันตราย ต้องรีบพบแพทย์
ถ่ายอุจจาระสีดำเหนียว อาเจียนเป็นเลือดหรือสีน้ำตาลคล้ายกาแฟ ปวดท้องรุนแรงเฉียบพลัน น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ กลืนลำบาก หรือซีดอ่อนเพลีย อาจเป็นแผลเลือดออกหรือโรคร้ายแรง โทร 1669 กรณีฉุกเฉิน
สาเหตุของโรคกระเพาะอักเสบ
- เชื้อแบคทีเรีย Helicobacter pylori (H. pylori) – สาเหตุสำคัญของกระเพาะอักเสบเรื้อรังและแผลในกระเพาะ
- ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs เช่น ไอบูโพรเฟน ไดโคลฟีแนค และแอสไพริน โดยเฉพาะเมื่อกินต่อเนื่องหรือกินตอนท้องว่าง
- แอลกอฮอล์และบุหรี่
- กินไม่เป็นเวลา อาหารรสจัด ทำให้อาการกำเริบ
- ความเครียด ทำให้อาการแย่ลง
วิธีรักษาโรคกระเพาะอักเสบ
- ยาลดการหลั่งกรด เช่น กลุ่ม PPI (โอเมพราโซล) ตามที่แพทย์หรือเภสัชกรแนะนำ
- ยาลดกรด / ยาเคลือบกระเพาะ ช่วยบรรเทาอาการระยะสั้น
- ตรวจและกำจัดเชื้อ H. pylori ด้วยยาปฏิชีวนะร่วมกันตามแพทย์สั่ง ต้องกินให้ครบ
- หยุดหรือเปลี่ยนยาแก้ปวด NSAIDs ถ้าเป็นสาเหตุ (ปรึกษาแพทย์ก่อนหยุดยาที่จำเป็น)
- ส่องกล้องทางเดินอาหาร เมื่อมีสัญญาณอันตรายหรืออายุมากกว่า 50 ปีที่เพิ่งมีอาการ
การผ่าตัดจำเป็นเฉพาะกรณีที่มีภาวะแทรกซ้อน เช่น แผลทะลุ หรือเลือดออกที่หยุดด้วยวิธีอื่นไม่ได้
อาหารและพฤติกรรมเพื่อป้องกันโรคกระเพาะ
| ควรทำ | ควรเลี่ยง |
|---|---|
| กินให้ตรงเวลา มื้อเล็ก ๆ | อดมื้อ กินดึก แล้วนอนทันที |
| เคี้ยวช้า ๆ ให้ละเอียด | อาหารเผ็ดจัด เปรี้ยวจัด ของทอดมัน |
| อาหารย่อยง่าย ต้ม นึ่ง | แอลกอฮอล์ บุหรี่ กาแฟตอนท้องว่าง |
| จัดการความเครียด นอนพอ | ซื้อยาแก้ปวด/ยาชุดกินเอง |
ข้อมูลนี้ไม่ใช้แทนคำแนะนำของแพทย์
บทความนี้เป็นข้อมูลความรู้ทั่วไป หากมีอาการผิดปกติ มีโรคประจำตัว ตั้งครรภ์ หรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ · ฉุกเฉินโทร 1669
คำถามที่พบบ่อย
โรคกระเพาะหายขาดไหม?
หายได้ถ้ารักษาที่สาเหตุ เช่น กำจัดเชื้อ H. pylori และหยุดยาที่ระคายกระเพาะ ร่วมกับปรับพฤติกรรมการกิน
ปวดท้องโรคกระเพาะกินยาแก้ปวดได้ไหม?
ไม่ควรใช้ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs เพราะทำให้กระเพาะอักเสบมากขึ้น ถ้าจำเป็นต้องใช้ยาแก้ปวด ควรปรึกษาเภสัชกร
ตรวจเชื้อ H. pylori ทำอย่างไร?
ตรวจได้จากลมหายใจ อุจจาระ หรือชิ้นเนื้อระหว่างส่องกล้อง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อเลือกวิธีที่เหมาะสม
อ่านต่อ
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม: NHS – Gastritis · Mayo Clinic – Gastritis
ภาพปก: Kindel Media / Pexels
