เกลือเป็นเครื่องปรุงที่ขาดไม่ได้ในครัว และคนไทยก็ใช้ น้ำเกลือ ดูแลอาการเล็ก ๆ น้อย ๆ มานาน บางวิธีมีประโยชน์จริง แต่บางความเชื่อที่แชร์ต่อกันมา อันตรายมาก บทความนี้แยกให้ชัดว่าอะไรใช้ได้ อะไรห้ามทำ
สรุปสั้น ๆ
- กลั้วคอน้ำเกลืออุ่นช่วยบรรเทาเจ็บคอได้
- ล้างจมูกต้องใช้น้ำเกลือปราศจากเชื้อ 0.9%
- ห้ามดื่มน้ำเกลือเข้มข้นให้อาเจียน อาจถึงตาย
- ห้ามเอาน้ำเกลือที่ทำเองเช็ดตาแดง
- คนไทยกินโซเดียมเกินเกือบ 2 เท่า ควรลดเค็ม
ใช้น้ำเกลือได้จริง: กลั้วคอ และล้างจมูก
กลั้วคอเมื่อเจ็บคอ
ผสมเกลือราว ½ ช้อนชาในน้ำอุ่น 1 แก้ว กลั้วคอแล้วบ้วนทิ้ง วันละหลายครั้ง ช่วยให้ชุ่มคอ ลดระคายเคือง และช่วยให้เสมหะหลุดง่าย ห้ามกลืน
ล้างจมูกเมื่อคัดจมูก ภูมิแพ้
ใช้ น้ำเกลือ 0.9% ปราศจากเชื้อ จากร้านยา กับอุปกรณ์ล้างจมูกที่สะอาด ช่วยชะน้ำมูกและสารก่อภูมิแพ้ ไม่ควรใช้น้ำประปาผสมเกลือเอง เพราะอาจมีเชื้อโรค
ความเชื่อเรื่องน้ำเกลือที่อันตราย ห้ามทำ
| ความเชื่อ | ความจริง |
|---|---|
| ดื่มน้ำเกลือเข้มข้นให้อาเจียนเมื่อกินสารพิษ | อันตรายมาก ได้รับโซเดียมเกินจนชัก สมองบวม ถึงตายได้ และการทำให้อาเจียนเองอาจทำให้สารพิษบางชนิดทำลายหลอดอาหารซ้ำ |
| เช็ดตาแดงด้วยน้ำเกลือที่ทำเอง | เสี่ยงระคายเคืองและติดเชื้อเพิ่ม ควรพบแพทย์หรือใช้น้ำเกลือปราศจากเชื้อตามคำแนะนำ |
| อาบน้ำเกลือแล้วสมองโล่ง | ไม่มีหลักฐาน ความสดชื่นมาจากการอาบน้ำอุ่นมากกว่า |
| ทาน้ำเกลือฆ่าเชื้อราที่ผิวหนัง | ไม่ได้ผลจริง ควรใช้ยาต้านเชื้อราตามคำแนะนำเภสัชกร |
กินสารพิษหรือสงสัยว่าได้รับพิษ
ห้ามทำให้อาเจียนเอง โทรปรึกษา ศูนย์พิษวิทยา รามาธิบดี 1367 ตลอด 24 ชั่วโมง หรือโทร 1669 แล้วนำภาชนะ/ฉลากสารนั้นไปโรงพยาบาลด้วย
น้ำเกลือกับแผลยุงกัด ใช้ได้ไหม
น้ำเกลืออาจช่วยให้รู้สึกเย็นและลดคันได้ชั่วคราว แต่วิธีที่ได้ผลกว่าคือประคบเย็น ทาคาลาไมน์ หรือยาแก้แพ้ตามคำแนะนำเภสัชกร และไม่เกาจนเป็นแผล
กินเกลือแค่ไหนถึงพอดี
WHO แนะนำให้ผู้ใหญ่ได้รับ โซเดียมไม่เกิน 2,000 มก./วัน หรือเกลือไม่เกินราว 1 ช้อนชา แต่คนไทยกินโซเดียมเฉลี่ยเกือบ 2 เท่าของที่แนะนำ ส่วนใหญ่มาจากน้ำปลา ซีอิ๊ว ผงปรุงรส ขนมกรุบกรอบ และอาหารสำเร็จรูป
- ชิมก่อนปรุง ลดน้ำจิ้ม
- ซดน้ำซุป/น้ำก๋วยเตี๋ยวน้อยลง
- อ่านฉลากโซเดียมบนขนมและอาหารสำเร็จรูป
- ใช้มะนาว สมุนไพร เพิ่มรสแทนความเค็ม
ข้อมูลนี้ไม่ใช้แทนคำแนะนำของแพทย์
บทความนี้เป็นข้อมูลความรู้ทั่วไป หากมีอาการผิดปกติ มีโรคประจำตัว ตั้งครรภ์ หรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ · ฉุกเฉินโทร 1669
คำถามที่พบบ่อย
กลั้วคอน้ำเกลือบ่อยแค่ไหนดี?
วันละ 3–4 ครั้งขณะเจ็บคอ บ้วนทิ้งทุกครั้ง ไม่ต้องกลืน
ทำน้ำเกลือล้างจมูกเองได้ไหม?
แนะนำใช้น้ำเกลือ 0.9% ปราศจากเชื้อจากร้านยา ถ้าจำเป็นต้องทำเองต้องใช้น้ำต้มสุกที่เย็นลงและสัดส่วนที่ถูกต้อง
กินสารพิษแล้วควรทำอย่างไร?
ห้ามทำให้อาเจียนเอง โทรศูนย์พิษวิทยา 1367 หรือ 1669 แล้วนำฉลากหรือภาชนะของสารนั้นไปโรงพยาบาล
อ่านต่อ
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม: ศูนย์พิษวิทยา โรงพยาบาลรามาธิบดี (1367) · WHO – Sodium reduction · NHS – Sore throat
ภาพปก: Tara Winstead / Pexels
