PM2.5 คือฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน เล็กพอจะเข้าลึกถึงปอดและกระแสเลือด ในไทยดูค่าฝุ่นได้จากแอป Air4Thai ของกรมควบคุมมลพิษ ถ้าค่าเกิน 37.5 มคก./ลบ.ม. (สีส้ม) เริ่มมีผลต่อสุขภาพ ควรลดกิจกรรมกลางแจ้ง และใช้หน้ากาก N95หรือหน้ากากที่กรองฝุ่นละเอียดได้ ใส่ให้แนบหน้าจึงจะกันได้จริง
หน้ากากอนามัยทั่วไปกรองฝุ่นละเอียดได้จำกัด เพราะมีช่องว่างรอบหน้า เหมาะกับกันละอองน้ำลายมากกว่า
สรุปสั้น ๆ
- ดูค่าฝุ่น: แอป Air4Thai / เว็บกรมควบคุมมลพิษ
- เกิน 37.5 มคก./ลบ.ม. (สีส้ม): ลดกิจกรรมกลางแจ้ง
- หน้ากาก: N95 / KN95 ใส่แนบหน้า ตรวจรอยรั่วทุกครั้ง
- ในบ้าน: ปิดหน้าต่าง ใช้เครื่องฟอกอากาศที่มีแผ่นกรอง HEPA
ระดับค่าฝุ่น PM2.5 (เฉลี่ย 24 ชม.) ตามเกณฑ์ไทย
| ค่า (มคก./ลบ.ม.) | สี | คำแนะนำโดยย่อ |
|---|---|---|
| 0 – 15 | ฟ้า | อากาศดีมาก ทำกิจกรรมได้ปกติ |
| 15.1 – 25 | เขียว | อากาศดี |
| 25.1 – 37.5 | เหลือง | ปานกลาง กลุ่มเสี่ยงสังเกตอาการ |
| 37.6 – 75 | ส้ม | เริ่มมีผลต่อสุขภาพ ลดกิจกรรมกลางแจ้ง ใช้หน้ากาก |
| 75.1 ขึ้นไป | แดง | มีผลต่อสุขภาพ งดกิจกรรมกลางแจ้ง |
เคล็ดลับ
ช่วงค่าตามเกณฑ์ดัชนีคุณภาพอากาศของกรมควบคุมมลพิษ ตรวจสอบค่าปัจจุบันในพื้นที่ของคุณจากแอป Air4Thai
เลือกหน้ากากกันฝุ่น
| ชนิด | กันฝุ่น PM2.5 | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| N95 / KN95 / FFP2 | ดี ถ้าใส่แนบหน้า | มาตรฐานกรองอนุภาค ≥ 94–95% |
| หน้ากากอนามัยทางการแพทย์ | จำกัด | มีช่องว่างข้างแก้ม |
| หน้ากากผ้า | น้อย | ไม่แนะนำเพื่อกันฝุ่นละเอียด |
ใส่หน้ากาก N95 ให้แนบหน้า
- ล้างมือก่อนใส่
- จับหน้ากากครอบจมูกถึงคาง สายบนอยู่เหนือหู สายล่างอยู่ใต้หู (หรือตามแบบของรุ่น)
- กดลวดดัดจมูกให้แนบกับสันจมูกด้วยสองมือ
- ลองหายใจออกแรง ๆ ถ้ารู้สึกลมรั่วที่ขอบ ให้ปรับใหม่
- เปลี่ยนเมื่อชำรุด สกปรก หรือหายใจลำบากขึ้น
เคล็ดลับ
ผู้มีโรคหัวใจ โรคปอด หรือเด็กเล็ก ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ N95 เป็นเวลานาน เพราะหายใจลำบากขึ้นได้
ดูแลบ้านช่วงฝุ่นสูง
- ปิดประตูหน้าต่าง ใช้เครื่องฟอกอากาศที่มีแผ่นกรอง HEPA ขนาดเหมาะกับห้อง
- ทำห้องปลอดฝุ่นอย่างน้อย 1 ห้องสำหรับเด็ก ผู้สูงอายุ และผู้มีโรคประจำตัว
- ถูพื้นด้วยผ้าชุบน้ำแทนการกวาด
- งดเผาขยะ จุดธูป และสูบบุหรี่
อาการที่ควรพบแพทย์
- ไอมาก หายใจลำบาก แน่นหน้าอก
- หอบหืดกำเริบ ใช้ยาพ่นแล้วไม่ดีขึ้น
- ใจสั่น เวียนหัว หน้ามืด
เคล็ดลับ
ฉุกเฉินโทร 1669
คำถามที่พบบ่อย
PM2.5 ค่าเท่าไรอันตราย
เกิน 37.5 มคก./ลบ.ม. (สีส้ม) เริ่มมีผลต่อสุขภาพ เกิน 75 (สีแดง) ควรงดกิจกรรมกลางแจ้ง
หน้ากากอนามัยกันฝุ่น PM2.5 ได้ไหม
ได้จำกัด เพราะมีช่องว่างรอบหน้า ควรใช้ N95 หรือ KN95 ที่ใส่แนบหน้า
หน้ากาก N95 ใช้ซ้ำได้ไหม
ใช้ซ้ำได้ระยะสั้นถ้าไม่ชำรุดหรือสกปรก เก็บในถุงกระดาษ และเปลี่ยนเมื่อหายใจลำบากขึ้น
ดูค่าฝุ่นได้ที่ไหน
แอป Air4Thai หรือเว็บไซต์กรมควบคุมมลพิษ
อ่านต่อ / ใช้ต่อ
ภูมิแพ้อากาศ · ปวดหัวแบบไหนอันตราย · ตรวจสุขภาพประจำปี
✍️ เรียบเรียงโดยทีมงาน maneedee · อ้างอิง: กรมควบคุมมลพิษ (Air4Thai) · กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข · องค์การอนามัยโลก (WHO Air Quality Guidelines) · ข้อมูลสุขภาพทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์ หากมีอาการควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
ภาพปก: Wendy Wei / Pexels
