วันลอยกระทง 2569 ตรงกับวันอังคารที่ 24 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งเป็นวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ตามปฏิทินจันทรคติไทย คืนที่พระจันทร์เต็มดวงและน้ำในแม่น้ำลำคลองมักเต็มตลิ่ง คนไทยจึงนิยมลอยกระทงเพื่อขอขมาพระแม่คงคาและอธิษฐานให้สิ่งไม่ดีลอยไปกับสายน้ำ
บทความนี้รวมประวัติและความหมายของวันลอยกระทง ตัวอย่างคำอธิษฐาน บทบูชาที่นิยมใช้ วิธีทำกระทงใบตองแบบง่าย และข้อควรระวัง ส่วนงานลอยกระทงที่น่าไปแต่ละจังหวัด อ่านต่อได้ที่ ลอยกระทง 2569 เที่ยวงานไหนดี
สรุปสั้น ๆ
- ลอยกระทง 2569 = อังคาร 24 พ.ย. 2569 (ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12) ไม่ใช่วันหยุดราชการ
- ความหมายหลัก: ขอขมาพระแม่คงคา และบูชารอยพระพุทธบาทตามความเชื่อ
- คำอธิษฐานใช้คำของตัวเองได้ ขอให้ตั้งใจและสุภาพ
- เลือกกระทงจากวัสดุธรรมชาติ และลอยร่วมกันเพื่อลดขยะ
ประวัติวันลอยกระทงโดยย่อ
ประเพณีลอยกระทงมีมาแต่โบราณและพบในหลายพื้นที่ของภูมิภาค ในไทยนิยมเล่าว่าเริ่มต้นในสมัยสุโขทัย โดยอ้างถึงเรื่องของนางนพมาศที่ประดิษฐ์กระทงรูปดอกบัว เรื่องนี้มาจากหนังสือ “ตำรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์” ซึ่งนักประวัติศาสตร์หลายท่านเห็นว่าแต่งขึ้นภายหลัง จึงควรมองว่าเป็นตำนานประกอบประเพณี
ปัจจุบันลอยกระทงเป็นเทศกาลสำคัญทั่วประเทศ แต่ละภาคมีเอกลักษณ์ต่างกัน เช่น งานลอยกระทง เผาเทียน เล่นไฟ ที่สุโขทัย ประเพณียี่เป็งของล้านนาที่เชียงใหม่ และการลอยกระทงสายที่จังหวัดตาก
ลอยกระทงเพื่ออะไร ความหมายตามความเชื่อ
- ขอขมาพระแม่คงคา ที่เราได้ใช้น้ำและอาจทำให้น้ำสกปรก
- บูชารอยพระพุทธบาทที่ริมฝั่งแม่น้ำนัมมทานที ตามคติทางพุทธศาสนา
- ลอยความทุกข์ โรคภัย และเรื่องไม่ดีให้ไปกับสายน้ำ แล้วเริ่มต้นสิ่งใหม่
- อธิษฐานขอพรเรื่องความรัก การงาน และครอบครัว
ตัวอย่างคำอธิษฐานขอขมาพระแม่คงคา
คำอธิษฐานไม่มีรูปแบบตายตัว ใช้คำพูดของตัวเองได้ ขอให้ตั้งใจและสุภาพ ตัวอย่างเช่น “ข้าพเจ้าขอขมาพระแม่คงคา ที่ได้ใช้น้ำและทำให้น้ำไม่สะอาด ขอให้ความทุกข์ โรคภัย และสิ่งไม่ดีทั้งหลาย ลอยไปกับกระทงนี้ ขอให้ข้าพเจ้าและครอบครัวมีความสุข สุขภาพแข็งแรง การงานราบรื่น”
บทบูชารอยพระพุทธบาทที่นิยมใช้ตอนลอยกระทง
บทที่นิยมสวดก่อนลอยกระทง (ภาษาบาลี): “อะหัง อิมินา ปะทีเปนะ อะสุกายะ นัมมะทายะ นะทิยา ปุลิเน ฐิตัง มุนิโน ปาทะวะลัญชัง อะภิปูเชมิ อะยัง ปะทีเปนะ มุนิโน ปาทะวะลัญชัง ปูชา มัยหัง ทีฆะรัตตัง หิตายะ สุขายะ สังวัตตะตุ”
ความหมายโดยย่อ: ข้าพเจ้าขอบูชารอยพระพุทธบาทที่ริมฝั่งแม่น้ำนัมมทาด้วยประทีปนี้ ขอการบูชานี้จงเป็นไปเพื่อประโยชน์และความสุขแก่ข้าพเจ้าตลอดกาลนาน · ถ้อยคำอาจต่างกันเล็กน้อยตามแต่ละวัด
วิธีทำกระทงใบตองแบบง่าย
| ขั้นตอน | รายละเอียด |
|---|---|
| ฐานกระทง | ใช้หยวกกล้วยตัดเป็นแว่นหนาราว 2–3 นิ้ว |
| พับกลีบ | ฉีกใบตองเป็นแถบ พับเป็นกลีบแหลมหรือกลีบกุหลาบ แล้วกลัดรอบฐาน |
| ตกแต่ง | ประดับดอกไม้สด เช่น ดาวเรือง กล้วยไม้ บานไม่รู้โรย |
| ธูปเทียน | ปักเทียน 1 เล่ม ธูป 3 ดอก ตรงกลางกระทง |
| ใช้หมุดไม้ | เลี่ยงลวดเย็บและหมุดเหล็ก เพราะตกค้างในน้ำ |
ลอยกระทงแบบรักษ์โลก
- เลือกกระทงจากวัสดุธรรมชาติ เช่น ใบตอง หยวกกล้วย หลีกเลี่ยงโฟมและพลาสติก
- ลอยกระทงร่วมกันทั้งครอบครัวหรือแฟน 1 กระทง ช่วยลดขยะได้มาก
- กระทงขนมปังย่อยสลายเร็ว แต่ถ้าลอยในบ่อหรือคลองปิดจำนวนมากอาจทำให้น้ำเน่าเสีย
- บางพื้นที่มีบ่อลอยกระทงหรือลอยกระทงออนไลน์ เป็นทางเลือกที่ไม่สร้างขยะ
ข้อควรระวังในวันลอยกระทง
- ระวังการพลัดตกน้ำ โดยเฉพาะเด็กเล็ก ท่าน้ำและโป๊ะมักแน่นในคืนลอยกระทง
- หลีกเลี่ยงการจุดพลุและประทัดในที่แออัด
- การปล่อยโคมลอยต้องทำตามประกาศของจังหวัดหรือท้องถิ่น บางพื้นที่ห้ามปล่อย โดยเฉพาะใกล้สนามบิน
- วางแผนการเดินทางและที่จอดรถล่วงหน้า เพราะถนนรอบจุดลอยกระทงมักปิดหรือรถติด
คำถามที่พบบ่อย
วันลอยกระทง 2569 ตรงกับวันไหน
วันอังคารที่ 24 พฤศจิกายน 2569 ตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12
วันลอยกระทงเป็นวันหยุดไหม
ไม่ใช่วันหยุดราชการ แต่บางจังหวัดหรือบางหน่วยงานอาจประกาศหยุดเอง
ลอยกระทงเพื่ออะไร
เพื่อขอขมาพระแม่คงคา บูชารอยพระพุทธบาทตามความเชื่อ และลอยสิ่งไม่ดีไปกับสายน้ำ
คำอธิษฐานลอยกระทงต้องพูดอย่างไร
ไม่มีแบบตายตัว ใช้คำของตัวเองได้ เช่น ขอขมาพระแม่คงคาแล้วขอพรให้ตัวเองและครอบครัว
อ่านต่อ / ใช้ต่อ
ลอยกระทง 2569 เที่ยวงานไหนดี · แต่งชุดไทยไปลอยกระทง · โปรโมชั่นลอยกระทง · วันพระ ปฏิทินวันพระ
✍️ เรียบเรียงโดยทีมงาน maneedee · อ้างอิง: ปฏิทินจันทรคติไทย (คำนวณวันลอยกระทงด้วยระบบปฏิทินของ maneedee) · ข้อมูลประเพณีจากกรมส่งเสริมวัฒนธรรม และการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย · เรียบเรียงโดยทีมงาน maneedee · ตรวจข้อมูลล่าสุด 18 ต.ค. 2569 · ข้อมูล ณ วันที่เผยแพร่ กฎหมาย อัตรา และสิทธิ์อาจเปลี่ยน ตรวจสอบประกาศทางการอีกครั้ง
ภาพปก: John Shedrick / Wikimedia Commons (CC BY 2.0)
