เบาหวาน อาการเริ่มแรกที่พบบ่อยคือปัสสาวะบ่อย กระหายน้ำมาก หิวบ่อย น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ อ่อนเพลีย แผลหายช้า แต่หลายคนไม่มีอาการเลย การตรวจเลือดจึงสำคัญ ค่าน้ำตาลขณะอดอาหาร 100–125 มก./ดล. คือภาวะเสี่ยง (ก่อนเบาหวาน) และตั้งแต่ 126 มก./ดล.ขึ้นไป (ตรวจยืนยันซ้ำ) เข้าเกณฑ์เบาหวาน
เบาหวานชนิดที่ 2 ส่วนใหญ่ป้องกันหรือชะลอได้ด้วยการคุมน้ำหนัก กินอาหารเหมาะสม และออกกำลังกาย การวินิจฉัยและรักษาต้องทำโดยแพทย์
สรุปสั้น ๆ
- อาการ: ปัสสาวะบ่อย กระหายน้ำ หิวบ่อย น้ำหนักลด แผลหายช้า
- FPG: < 100 ปกติ · 100–125 เสี่ยง · ≥ 126 เบาหวาน (มก./ดล.)
- HbA1c: 5.7–6.4% เสี่ยง · ≥ 6.5% เบาหวาน
- อายุ 35+ อ้วน มีพ่อแม่พี่น้องเป็นเบาหวาน ควรตรวจคัดกรอง
ค่าน้ำตาลในเลือดที่ใช้แปลผล
| การตรวจ | ปกติ | ภาวะเสี่ยง (ก่อนเบาหวาน) | เบาหวาน |
|---|---|---|---|
| น้ำตาลขณะอดอาหาร (FPG) | < 100 มก./ดล. | 100–125 มก./ดล. | ≥ 126 มก./ดล. |
| HbA1c (น้ำตาลสะสม) | < 5.7% | 5.7–6.4% | ≥ 6.5% |
| น้ำตาลหลังดื่มกลูโคส 2 ชม. | < 140 มก./ดล. | 140–199 มก./ดล. | ≥ 200 มก./ดล. |
เคล็ดลับ
การวินิจฉัยเบาหวานต้องตรวจยืนยันตามเกณฑ์ของแพทย์ ค่าครั้งเดียวจากเครื่องตรวจปลายนิ้วใช้วินิจฉัยไม่ได้
ใครควรตรวจคัดกรองเบาหวาน
- อายุ 35 ปีขึ้นไป
- น้ำหนักเกินหรืออ้วน รอบเอวเกินเกณฑ์
- มีพ่อ แม่ หรือพี่น้องเป็นเบาหวาน
- มีความดันสูงหรือไขมันในเลือดผิดปกติ
- เคยเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์
ลดความเสี่ยงเบาหวานชนิดที่ 2
- ถ้าน้ำหนักเกิน การลดน้ำหนักราว 5–7% ช่วยลดความเสี่ยงได้ชัดเจน (เช็ก BMI ในเครื่องมือด้านล่าง)
- ลดเครื่องดื่มหวานและขนมหวาน (อ่าน ลดหวาน)
- เปลี่ยนข้าวขาวบางมื้อเป็นข้าวกล้องหรือธัญพืชไม่ขัดสี
- ออกกำลังกายอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์
- นอนให้พอ ไม่สูบบุหรี่
อาการที่ต้องพบแพทย์ทันที
- กระหายน้ำและปัสสาวะมากผิดปกติ ร่วมกับอ่อนเพลียมาก ซึม
- คลื่นไส้ อาเจียน หายใจหอบลึก ลมหายใจมีกลิ่นผลไม้
- ผู้ป่วยเบาหวาน: ใจสั่น เหงื่อแตก มือสั่น สับสน (อาจน้ำตาลต่ำ)
เคล็ดลับ
ฉุกเฉินโทร 1669
คำถามที่พบบ่อย
เบาหวานอาการเริ่มแรกเป็นอย่างไร
ปัสสาวะบ่อย กระหายน้ำ หิวบ่อย น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ อ่อนเพลีย แผลหายช้า แต่หลายคนไม่มีอาการ
น้ำตาลเท่าไรเป็นเบาหวาน
น้ำตาลขณะอดอาหารตั้งแต่ 126 มก./ดล. หรือ HbA1c ตั้งแต่ 6.5% เมื่อตรวจยืนยันตามเกณฑ์
น้ำตาล 110 เป็นเบาหวานไหม
อยู่ในช่วง 100–125 ซึ่งเป็นภาวะเสี่ยง ควรปรับพฤติกรรมและติดตามกับแพทย์
เบาหวานป้องกันได้ไหม
ชนิดที่ 2 ป้องกันหรือชะลอได้ด้วยการคุมน้ำหนัก อาหาร และออกกำลังกาย
อ่านต่อ / ใช้ต่อ
ผลไม้กับเบาหวาน · ลดหวาน · รอบเอวเท่าไรเสี่ยง
✍️ เรียบเรียงโดยทีมงาน maneedee · อ้างอิง: แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย · กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข · ข้อมูลสุขภาพทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์ หากมีอาการควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
ภาพปก: Towfiqu barbhuiya / Pexels
